Door Carel Brendel

‘Kopvoddentax startsein voor de neergang van Wilders’ was de kop van een weblog, dat ik schreef na zijn tegenvallende optreden tijdens de algemene politieke beschouwingen. Hiermee pleegde ik volgens sommige PVV-aanhangers bijna heiligschennis, want in hun ogen had Geert een geniaal voorstel gelanceerd.

Aanvankelijk zag het er naar uit dat ik weer eens helemaal verkeerd in de glazen bol had getuurd. Ik verloor er zelfs een weddenschap door. De PVV handhaafde zich met glans boven de 25 zetels en kwam regelmatig als grootste partij naar voren in de peilingen van Maurice de Hond.

Sinds de kabinetscrisis en de gemeenteraadsverkiezingen zit de klad er in. De PVV in Den Haag en Almere streefde naar een hoofddoekverbod bij gemeentelijke en gesubsidieerde instellingen. Maar juist door de troebele voorgeschiedenis met de kopvoddentax kregen de lokale PVV-chefs Sietse Fritsma en Raymond de Roon geen enkele steun hiervoor.

Afshin Ellian bracht de PVV-misgreep exact onder woorden: “Een hoofddoekbelasting! Als de hoofddoek een onderdrukkingssymbool is, dan moet het nooit op een statelijke wijze, ook niet door belastingheffing worden erkend… Vanuit het perspectief van de staat bezien, gaat het niet om het dragen van een hoofddoek als zodanig, maar om de plaats waar een hoofddoek wordt gedragen: openbare scholen, politiebureaus, gemeentes etcetera. Het dragen van een hoofddoek kan de neutraliteit van de staat aantasten. Daar begint het probleem.”

Wilders beging vervolgens de fout om het onduidelijk geformuleerde en beargumenteerde hoofddoekverbod tot breekpunt van coalitiebesprekingen te maken, of toch weer niet. De PVV zette zichzelf buitenspel zonder dat de andere partijen doorzichtige manoeuvres hoefden te maken. Inmiddels zou uit NRC-onderzoek blijken dat zelfs de PVV-aanhang verdeeld is over de grote aandacht voor de hoofddoek.

Dan is er nu de misère rond de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Het was voorspelbaar dat de media de PVV-wannabes onder een negatief vergrootglas zouden leggen. Wilders verzuimde om dit zelf van tevoren goed te doen met twee fatale gevolgen. Op nummer 9 stond de klankschaaltherapeute en misbruikfantaste Mellony van Hemert. Ze trok zich weldra terug wegens een ernstige ziekte. Tot en met deze ziekte doet het allemaal heel erg denken aan het ‘terminale’ ex-Kamerlid Tara Singh Varma. Het multiculturele boegbeeld kon er 20 jaar lang op los liegen voor de CPN en GroenLinks. Ze kwam zelfs weg met het graaien in de kas van twee landencomités zonder dat de media haar optreden onder een negatief vergrootglas legden. Wilders heeft zich aanzienlijk sneller ontdaan van de rotte appels in de mand.

In een eerder blog heb ik al uitgelegd wat er mis was Gidi Markuszower. Als het alleen bij een lichte overtreding van de wapenwet was gebleven, was de nummer 5 er nog wel mee weggekomen. Markuszower bleek echter ook voorstander van een cherem, een religieuze ban voor Joden, die achter het Goldstone-rapport staan. Deze cherem werd door de Portugees-joodse gemeente in de 17de eeuw toegepast tegen vrijdenkers als Uriel da Costa en Baruch Spinoza. Bij de bestrijding van het religieuze fundamentalisme van de islam heeft Wilders dus een religieuze fundamentalist in de arm genomen, een duidelijke misgreep.

Bij de jongste peiling van Maurice de Hond staat de PVV nu op 18 zetels, nog altijd een verdubbeling van het huidige zeteltal. Ondanks het ovationele applaus voor de Nieuwe Leider staat de PvdA nog steeds niet op winst, maar op 33 zetels - even veel als het schamele resultaat dat Wouter Bos in 2006 behaalde. In de peilingen zijn PVV en D66 nog steeds de grote winnaars, staat de VVD er steeds beter voor, en mag ook GroenLinks op een lichte vooruitgang hopen. Het CDA en de SP verkeren in zwaar weer.

Op enkele websites, zoals De Dagelijkse Standaard en Contradicere, wordt nu beweerd dat de PVV het slachtoffer is van linkse lastercampagnes. Merkwaardig. Vanaf zijn vertrek bij de VVD is Wilders voortdurend het mikpunt van lasterjournalistiek, doodsbedreigingen, juridische campagnes en onterechte vergelijkingen met de NSB, Hitler en de Tweede Wereldoorlog.

Al die tijd kreeg de negatieve publiciteit geen enkele vat op hem. De aanhang van Wilders groeide alleen maar dankzij de linkse hetze. Tegenstanders werden wanhopig van zijn ‘briljante strategie’. Nu blijkt dat Wilders wel degelijk fouten kan maken. Het zijn dan ook vooral de fouten en niet de hetzes die voor de teruggang zorgen. Het gevolg is dat de VVD van Mark Rutte zich kan aandienen als ‘het redelijk alternatief’ voor mensen, die zich zorgen maken over de drie i’s (islam, immigratie en integratie), maar niet willen meegaan met de drie k’s (knieschot, koranverbod en kopvoddentax).

Door het linkse kamp gaat een zucht van verlichting. Zembla brengt vanavond (25 april) nog een documentaire waarin Wilders wordt weggezet als ‘profeet van de angst’. “Wilders heeft het land in de greep van de angst”, beweert de Vara-rubriek, die in de herinnering blijft door haar leugenachtige documentaire over Ayaan Hirsi Ali.

Het is mosterd na de maaltijd. De vrees voor Wilders is verdampt. Uit de ‘angstgreep’ is nu ook Vara-prominent Francisco van Jole. De geestelijke vader van opiniesite Joop begint zelfs bang te worden dat de PVV te ver weg zakt in de peilingen. Hij noemt dat ’verontrustend’, want daardoor stemmen mensen niet meer op Job Cohen om te voorkomen dat Wilders in de regering komt. Als ik ’Jolo’ goed begrijp, is het dus juist goed dat mensen bang zijn voor Wilders, want dan stemmen ze PvdA. Over profeten van de angst gesproken.

Het is al met al voorbarig om Wilders nu al af te schrijven. Uit een vandaag gepubliceerd onderzoek van De Hond komt naar voren dat de kiezers diverse programmapunten van de PVV steunen. Daarbij gaat het niet alleen om 10.000 extra banen in de zorg of het schrappen van de JSF, maar ook om typische Wilders-onderwerpen. Het stoppen van kinderbijslag voor kinderen in het buitenland krijgt bijvoorbeeld ruime steun van VVD- en CDA-kiezers. Alleen de GroenLinks-aanhang is hier tegen.

VVD-kiezers willen ook pas na 10 jaar de Nederlandse nationaliteit verlenen aan immigranten, zijn tegen de bouw van moskeeën, en steunen met een minieme meerderheid een hoofddoekverbod bij gemeentelijke instanties.

TNS Nipo ziet een soortgelijke trend in een onderzoek voor de Volkskrant. Ondanks de teruglopende steun wordt de PVV gezien als de partij die de beste oplossingen biedt op het terrein van immigratie. “Liefst 80 procent van de ondervraagden is van mening dat allochtonen en etnische minderheden zich moeten aanpassen aan de Nederlandse cultuur. In de verkiezingsprogramma’s van andere partijen wordt dat denken maar ten dele weerspiegeld.”

De VVD staat er veel beter voor dan vier jaar geleden, maar kan zich niet weer de fout veroorloven om deze thema’s buiten de campagne te houden. Rutte moet de weglopende PVV’ers voor zich winnen, en tegelijk de Dijkstal-achtige, naar D66 lonkende linker vleugel te vriend houden.

Het wordt een moeilijke spagaat voor Rutte, die vanaf nu het negatieve vergrootglas op zich weet gericht.

Geplaatst op 25 april 2010