Door Carel Brendel

Rotterdam is inderdaad een verdeelde stad. In de zeer omstreden verkiezingsuitslag was het verschil tussen PvdA en Leefbaar Rotterdam (LR) enkele honderden stemmen. Beide volkspartijen haalden 14 zetels in de gemeenteraad maar samenwerking in een nieuw college zit er niet in.

De zelfde verdeeldheid vind je terug in de dertien deelgemeenten. Slechts in één van die stadsdelen (Charlois) lijkt een coalitie mogelijk tussen de aartsrivalen, zo meldde het AD/Rotterdams Dagblad zaterdag (27 maart) in een kort overzicht.

Definitief afgesprongen zijn de onderhandelingen in Feijenoord, dat de afgelopen tijd enkele keren in dit blog figureerde, eerst door berichten over een Turkse coup in de PvdA, later als brandpunt van onregelmatigheden op verkiezingsdag. Op papier verliepen de coalitieverkenningen ontzettend gezellig. Volgens een bericht van de PvdA Feijenoord (10 zetels) werden de twee gesprekken met Leefbaar Feijenoord (7 zetels) ‘qua toon en helderheid plezierig ervaren’. Volgens Leefbaar Rotterdam ging het om ‘een goed gesprek in een vriendelijke sfeer’. Verderop was ‘de sfeer uitermate goed’ en zelfs ‘bijna hartelijk’.

Kenners van communiqués uit de Koude Oorlog begrijpen al dat het is misgelopen. Alleen gezworen vijanden hebben de behoefte om te benadrukken dat de sfeer fantastisch was. Maar helaas, de twee gaan niet met elkaar verder: “PvdA kijkt anders tegen de samenleving aan en gaat anders met de aanpak van problemen in de samenleving om.”

Leefbaar Rotterdam Feijenoord is ‘verbaasd en teleurgesteld’, omdat de deur ‘te vroeg is dichtgeslagen’. De partij had volgens onderhandelaar Ronald Schneider gehoopt op een volgend gesprek. “De PvdA sprak na afloop echter over een lakmoesproef die zij op LR hadden losgelaten en waar LR niet voor was geslaagd. Leefbaar Rotterdam is van mening dat de PvdA spijkers op laag water heeft gezocht om Leefbaar Rotterdam opzettelijk buiten spel te zetten.”

Tot zo ver de communiqués. Waar ging het werkelijk om bij de ‘lakmoesproef’ waarvoor de Leefbaren zo jammerlijk zijn gezakt? Allereerst lag er oud zeer rond een motie van afkeuring die tegen het slot van de vorige raadsperiode door LR en de lokale partij Feijenoord in Actie was ingediend tegen PvdA-bestuurder René Kronenberg.

De dagelijks bestuurder was door zijn eigen partijbestuur op een onverkiesbare plaats gezet. In december 2009 werd hij onverwacht tot lijsttrekker gekozen in een turbulente afdelingsvergadering, waarin diverse Turkse PvdA-kandidaten hoger op de lijst belandden. Deze ’Turkse coup’ leidde tot een uittocht van leden. Negen PvdA-kandidaten trokken zich terug. Kronenberg kreeg het verwijt dat hij met de Turkse leden een complot had gesmeed.

Volgens Leefbaar werd Kronenberg aangepakt vanwege zijn zwakke optreden als bestuurder, maar de overgebleven PvdA’ers zagen de motie als een politiek gerichte aanval op hun voorman. Zes van de tien leden van de nieuwe PvdA-fractie hebben een Turkse achtergrond.

Een tweede breekpunt is de mogelijke komst van een nieuwe minaret in Feijenoord. In deze wijk verrijst nu al de Essalammoskee, de grootste van Nederland, die volgens de jongste berichten snel zal worden afgebouwd. Leefbaar Rotterdam heeft zich in het verleden regelmatig tegen deze moskee gekeerd, onder meer vanwege de hoogte (50 meter) van de minaretten en ook naar aanleiding van mogelijke financiering door fundamentalistische groepen.

Tijdens de coalitiegesprekken wilde de PvdA dat LR Feijenoord geen bouwkundige bezwaren zou maken tegen eventuele verbouwingsplannen van een andere moskee. LR antwoordde dat ze minaretten van 50 meter ‘geen toonbeeld van integratie’ vindt. Dit antwoord droeg eveneens bij aan de dikke onvoldoende voor de lakmoesproef.

Naar verluidt heeft Leefbaar ook bezwaren tegen het subsidiëren van niet-religieuze activiteiten in de Essalammoskee, die volgens de PvdA als een soort ’ontmoetingsplaats’ voor de wijk moet gaan fungeren. Zo speelt de vrees voor ’islamisering’ een rol op de achtergrond in de politiek zwaar verdeelde stad aan de Maas.

Geplaatst op 30 maart 2010