Stokebranden met voortschrijdend inzicht

 

Door Carel Brendel

 

Aan de algemene verbazing over de benoeming van Ali Eddaoudi tot legerimam heb ik weinig toe te voegen. Je kunt niet overal tegelijk aandacht aan besteden. Anderen gingen mij voor, onder anderen de columnist Theodor Holman en de bloggers Bottehond en Willem de Zwijger. (Helaas zijn het bloggers met een schuilnaam, wat afbreuk doet aan de kracht van hun argumenten.).

 

Eddaoudi’s benoeming staat op het spel als gevolg van zijn spraakmakende columns; bijvoorbeeld een NRC-artikel uit februari 2006 waarin hij zei dat christenen nog altijd met de islam in oorlog zijn. Dat klinkt niet echt als de geestelijke bagage om ‘onze moslimjongens’ in Uruzgan verantwoord te begeleiden.

 

Eddaoudi zegt dat hij afstand heeft genomen van zijn radicale verleden. Typisch een geval van voortschrijdend inzicht. Het probleem is dat er de laatste tijd wel erg veel stokebranden blijk geven van voortschrijdend inzicht. Het bekendste voorbeeld is de voormalige salafist en AEL-voorman Mohammed Cheppih, die na een extreme makeover als initiatiefnemer van de ‘vooruitstrevende’ Poldermoskee in het Amsterdamse stadsdeel Slotervaart mocht neerstrijken. Last van voortschrijdend inzicht heeft ook de salafistische haatprediker Fawaz Jneid, die Ayaan Hirsi Ali, Afshin Ellian, Theo van Gogh, Ahmed Marcouch en het Haagse SP-raadslid Hiek van Driel allerlei verwensingen naar het hoofd slingerde. Bij het verschijnen van de Wilders-film Fitna was sjeik Fawaz opeens de mildheid zelve en prees hij het optreden van premier Jan Peter Balkenende.

 

Bij Marcouch, die zich in het verleden overigens veel minder radicaal uitte dan Eddaoudi of Cheppih, is ook al sprake van voortschrijdend inzicht. Vier jaar geleden bestempelde hij - in een interview met Samira Abbos - moslimhomo’s nog als ‘moslims met een afwijking’. Nu loopt hij ver voor de troepen uit door Slotervaart uit te roepen tot de Gay Capital van Vogelaarland. In een echo van zijn geruchtmakende brief over de herindeling van de hoofdstedelijke stadsdelen staat onder het kopje ‘Perspectief: (Moslim)homogemeenschap’ het volgende: “In Slotervaart kan een bloeiende (moslim)homogemeenschap ontstaan, met een sterke middenklasse. Een (moslim)equivalent van de Reguliersdwarsstaat.”

 

Veranderende inzichten zijn er ook ten aanzien van de islamgeleerde Yusuf-al-Qaradawi. Marcouch volgt hem niet meer blindelings. Ook Yahia Bouyafa, voorman van de FION (de Nederlandse tak van de aan al-Qaradawi gelieerde Europese moslimorganisatie FIOE), neemt afstand van de antisemitische en tot geweld in het Midden-Oosten oproepende haatpreken van de vooraanstaande Moslimbroeder. Maar op één of andere manier ziet Marcouch al-Qaradawi nog steeds als een belangrijke autoriteit. Bouyafa op zijn beurt ziet geen aanleiding om zich los te maken van de FIOE, die volgens de Duitse Verfassungsschutz deel uitmaakt van het netwerk van de Moslimbroeders. Welkom in Slotervaart.

 

Hier zitten we met een probleem. Moeten we zonder meer aannemen dat de betrokkenen afstand hebben genomen van hun radicale of extremistische verleden? Of moeten we alles afdoen als onderdeel van een camouflagetactiek van orthodoxe stromingen, die het geweld hebben afgezworen en de islamisering langs legale weg proberen door te voeren. De Algemene Inspectie- en Veiligheidsdienst (AIVD) heeft een uitgebreid rapport vervaardigd (Radicale dawa in verandering), waarin stromingen als het salafisme en de Moslimbroeders aan de orde komen. De ‘neo-radicalen’ vinden geweld niet opportuun, maar dat doet weinig af aan hun onverdraagzame en antidemocratische karakter. Het is nooit verboden om van mening te veranderen en het is niet uitgesloten dat mensen werkelijk tot andere, minder radicale inzichten komen. Maar er is aanleiding genoeg om niet alles voor zoete koek te slikken.

 

De organisatie Milli Görüs komt niet voor in het bewuste AIVD-rapport. Dat is waarschijnlijk de oorzaak dat het Tweede-Kamerdebat zich toespitste op de benoeming van Eddaoudi, en dat men klakkeloos akkoord ging met de andere legerimam Souad Aydin, afkomstig uit de kring van Milli Görüs. In Duitsland heeft de Verfassungsschutz juist grote aandacht voor de activiteiten van deze Turkse moskeeorganisatie. De Duitse vakbroeders van de AIVD noemen deze beweging ‘antidemocratisch en antisemitisch’. Het openbaar ministerie in Duitsland verdenkt de leiders van Milli Görüs en de IGD (de zusterorgansatie van Bouyafa’s FION) van de vorming van een criminele organisatie voor het plegen van fraude en witwaspraktijken.

 

Is de Verfassungsschutz overijverig? Of zijn de Duitsers minder naïef omdat ze in de afgelopen eeuw zeer slechte ervaringen hebben gehad met twee andere totalitaire stromingen?

 

Carel Brendel is auteur van Het verraad van links (Uitg. Aspekt)

 

Geplaatst op 11 april 2009

 

 

Homepage: www.hetverraadvanlinks.nl