Door Carel Brendel

In verband met de toestanden op Rotterdamse stembureaus is het aardig een bericht uit het AD/Rotterdams Dagblad van 18 februari 2009 volledig weer te geven.

ROTTERDAM

De komende verkiezingen wordt er strenger gecontroleerd op mogelijke stemfraude. Zo wordt het nadrukkelijk verboden dat analfabeten of mensen die geen Nederlands spreken hulp krijgen in het stemhokje.

Verder moeten kiezers zich bij de Europese verkiezingen van juni en de raadsverkiezingen in maart 2010 op het stembureau legitimeren. Dit laatste is een landelijk experiment.

De Rotterdamse stembureauleden krijgen voortaan zowel schriftelijk als mondeling expliciete instructies over de hulp aan kiezers, zo schrijft burgemeester Aboutaleb aan de gemeenteraad. Hulp in het stemhokje is alleen toegestaan als mensen dat nodig hebben vanwege hun 'lichamelijke gesteldheid'. Verder, zo wordt uitdrukkelijk gesteld, is hulp niet toegestaan aan kiezers die de taal onvoldoende beheersen of een slechte leesvaardigheid hebben.

Het strenge toezicht komt naar aanleiding van misstanden bij de gemeenteraads- en Tweede Kamer-verkiezingen in Amsterdam. Na onderzoek van de Amsterdamse ombudsman bleek dat in meer dan de helft van de stembureaus kiezers werden begeleid, wat volgens de wet alleen is toegestaan bij mensen met een handicap. Vooral allochtone ouderen werden geholpen door kinderen en kleinkinderen. Als de leden van het stembureau hiertegen bezwaar maakten, leidde dit soms tot heftige woordenwisselingen en soms zelfs agressie.

Volgens Yvonne van Velzen, voorzitter van het Rotterdamse Bureau Verkiezingen, mogen mensen wel buiten het stemhokje worden geholpen. ‘We hebben voor slechtziende mensen een uitvergrote kandidatenlijst.' Ze raadt kinderen van analfabete kiezers aan hun ouders thuis goed voor te bereiden.

Volgens Leefbaar Rotterdam werden ook in Rottedam allochtone ouderen op grote schaal geholpen. In de buurt van moskeeën zouden zelfs kiezers zijn geronseld. Harde bewijzen bleven uit, van een onderzoek kwam het niet. Leefbaar-raadslid Robert Simons is tevreden. ‘Opstelten nam deze zaak niet serieus, Aboutaleb gelukkig wel.’ ''

Over de bevindingen van de Amsterdamse ombudsman schreef ik uitgebreid in een eerder weblog, gepubliceerd op 3 februari 2010. De adviescommissie van minister van staat Frits Kolthals Altes liet in 2007 in een rapport aan het ministerie van binnenlandse zaken nadrukkelijk weten dat stemmen een individuele zaak is en dat ‘family voting’ ongewenst is.

Geplaatst op 5 maart 2010