Door Carel Brendel

Bijna een jaar geleden vertrok Ella Vogelaar voor een werkbezoek naar de Antillen. De PvdA-minister van prachtwijken had kort daarvoor een motie van wantrouwen overleefd. Aanleiding was de aankoop van de SS. Rotterdam, waarmee wooncorporatie Woonbron voor miljoenen het schip in ging.

Vogelaar meende dat ze op de goede weg was met haar ministerschap. Op 13 november 2008 keerde ze terug in Nederland in de veronderstelling dat ze de volledige steun genoot van partijleider Wouter Bos, partijvoorzitter Lilianne Ploumen, fractieleider Mariëtte Hamer en de rest van de partij.

De AIVD was op dat moment in opdracht van Bos al bezig met het antecedentenonderzoek van haar opvolger mr. Eberhard van der Laan. Pas later op de dag realiseerde Vogelaar zich dat alles voorbij was. Ze was door Bos uitgenodigd voor een slechtnieuwsgesprek. Twintig maanden na haar aantreden ontdeed de partij zich eindelijk van de grootste misgreep bij de formatie van het kabinet-Balkenende-IV.

Voor de buitenwacht was al een jaar eerder duidelijk geworden dat Vogelaar geen enkel gezag had. Ze was de representant van een achterhaald soort multiculturalisme. In haar drang om alles anders en beter te doen dan voorganger Rita Verdonk debiteerde Vogelaar de ene ongelukkige uitspraak na de andere.

Inmiddels zit de PvdA opgescheept met een tweede miskoop van de maand. In april 2008 koos de Tweede-Kamerfractie Mariëtte Hamer als opvolger van de met hartklachten worstelende Jacques Tichelaar. Hamer werd door de fractie gezien als de vrouw, die de PvdA een socialer gezicht kon geven. Met Hamer aan het roer zou de partij minder hebben te duchten van de SP, die in de jaren daarvoor veel aanhang had verworven onder de vertrouwde vakbondsachterban van de PvdA.

Waarnemers buiten de PvdA zagen de verkiezing hoofdschuddend aan. Hamer was dan wel een geduchte onderhandelaar in het politieke circuit, maar ze miste de uitstraling en het charisma voor het grote werk in de Tweede Kamer. Het was alsof aan de voet van de Alpen een nieuwe kopman werd aangewezen, die geen meter kon klimmen.

Inmiddels zijn we anderhalf jaar verder. Hamer is een drama in alle belangrijke debatten. De PvdA is virtueel gezakt tot 13 zetels. Haar toenmalige concurrent Diederik Samsom schrijft interne memo’s over de deplorabele staat van de partij. Natuurlijk lekken die uit, zoals Samsom al kon weten toen hij ze rondmailde. De neergang is zeker niet alleen de schuld van Hamer. Ze zal evenmin snel worden verholpen door een keuze voor Samson of door de aanwijzing van Job Cohen als kandidaat-premier.

Hamer heeft nog wel de steun van de partijtop, zo moeten we geloven op grond van een BosPloumenblog. Hamer heeft ’een hondsmoeilijke baan in heel zware tijden en verdient daarbij ons aller steun. Die van ons heeft ze. En nu aan het werk allemaal!”

Hamer mocht nog even aan het werk blijven om de onderhandelingen rond de AOW-kwestie af te ronden. De eerste tekenen zijn dat de PvdA-achterban ontevreden is over de uitkomsten. Tegen de wil van de vakbonden in gaat de AOW-leeftijd toch naar 67 jaar.

De veelgeplaagde Hamer zegt tijdens de herfstvakantie ‘het land van 15 miljoen mensen’ voor een weekje vaarwel. Samen met andere fractieleiders brengt ze een werkbezoek aan Suriname. Het is een politiek gezien levensgevaarlijk reisje. Terwijl Hamer en haar collega’s Pieter van Geel, Mark Rutte, Femke Halsema, Alexander Pechtold, Arie Slob en Marianne Thieme - onder leiding van wakavrouw Gerdi Verbeet - in de binnenlanden per korjaal op weg zijn naar de ‘droombestemming’ Danpaati, kunnen de thuisblijvers Geert Wilders en Agnes Kant losgaan tegen het AOW-akkoord.

Als Hamer veilig langs de kaaimannen en stroomversnellingen is geloodst, wacht haar weer de verraderlijke reptielenvijver aan het Binnenhof. Als de staat van de PvdA dan nog even deplorabel is als nu, kunnen we ons gaan opmaken voor het vertrek van Mariëtte Hamer. In een nieuw BosPloumenblog zullen Wouter en Lilianne alles nog eens goed uitleggen.

Geplaatst op 16 oktober 2009