De burgerwacht van het
Yuppenplein
Zijn politieke comedy Vox Populi draait sinds donderdag
in de bioscopen. De politieke ernst bewaart
Door Carel Brendel
Café De Kat in de Wijngaert aan de Lindengracht fungeert als een soort tweede huis- en werkkamer voor de filmmaker en politicus. Hier brainstormt cineast Terstall met medewerkers over de opzet van een nieuwe film of maakt PvdA-lid Terstall met geestverwanten plannen om zijn partij in de goede richting te duwen.
Het ambtloze partijlid uit de Jordaan
mailt en sms’t met partijleider Wouter Bos,
bewindslieden, kamerleden en wethouders en onderhoudt een wijd netwerk
van gelijkgestemden in de partij en ver daarbuiten. Nu een filmpremière achter
de rug is, werkt hij met
geestverwanten
Zowel voor de film als voor de politiek put Terstall inspiratie uit de eigen omgeving. Hij is
opgegroeid in een hechte Jordanese omgeving. Zijn oom Nico met zijn
‘familieclan’ staat model voor de rondborstige Amsterdammer in zijn nieuwe film
Vox Populi. In dit politiek zeer incorrecte milieu hoort politicus Jos
Fransen van de denkbeeldige linkse partij GroenRood
de niet-correcte oneliners, die hem opstuwen in de opiniepeilingen. De reëel
bestaande oom fungeert als politiek klankboord voor PvdA-lid
“Een leuke gezellige volkse familie is het ”, vertelt Terstall. “Wat mij altijd verbaast is dat zulke mensen als extreemrechts worden beschouwd. Dat zie je ook in sommige reacties op de film. Extremisten zijn het absoluut niet. Het zijn eerder vrijdenkers en anarchisten, mensen die elke vorm van gezag van nature wantrouwen. Ze zorgen ondanks hun grote bek voor de sociale cohesie. Ze hebben een grote gemeenschapszin. Hier in dit stuk van de Jordaan dreigden een paar jaar terug kleinschalige Goudse situaties met lastige hangjongeren, inbraken, gescheld naar vrouwen. Vanuit ons adres is dat probleem opgelost. Wij zijn de burgerwacht van het Yuppenplein. Als het hele land zou bestaan uit mijn familieleden, dan zou het een stuk beter gaan. Het aantal decibellen gaat omhoog, dat wel, maar de problemen worden wel uitgepraat.”
U bent cineast en
daarnaast politiek actief. Zit er een politieke boodschap in ‘Vox Populi’?
Terstall: “Als er al een boodschap is, dan is het om te welwillende knulligheid van het politieke bedrijf in beeld te brengen. Er is geen sprake van een samenzwering tegen het volk. Ik wil de spot drijven met het hormoongedreven gedrag dat de politiek kennelijk oproept. En ik wil ontspannen omgaan met wat voor populistisch doorgaat.”
U ziet geen
populistisch gevaar?
“Laten we wel wezen: er bestaat geen extreemrechts in Nederland. Dergelijke partijen bestaan in Frankrijk en Oostenrijk, maar hier niet. We moeten ons niet blindstaren op extreemrechts maar ons druk maken om de ideologieën die onze vrijheid niet onderschrijven. De islam is bij uitstek zo’n ideologie. We hebben in het verleden het christendom terug naar het gebedshuis gestuurd, waar het thuishoort. Dat zullen we ook met de islam moeten doen.”
Dat klinkt een beetje
als Wilders?
“Nee, ik zou niet op hem stemmen. Maar hij signaleert wel de problemen die er zijn met de islam, rond de scheiding van kerk en staat, de individuele rechten van vrouwen en homo’s. Dat stelt hij terecht aan de orde, Alleen vind ik zijn oplossingen niet goed. Hij geeft elke individuele moslim het idee dat hij het probleem is. Hij vergeet dat de gewone moslim in Slotervaart veel meer last heeft van de radicale islam dan de villabewoner in Wassenaar. Wilders richt zijn kritiek op alle moslims en niet op de islam. Door die opstelling bevordert hij de tweedeling. Hij creëert meer baardjes dan dat hij er afscheert.”
Waarom bent u
eigenlijk lid van de PvdA?
“Hier in de Jordaan had je twee mogelijkheden als je belangstelling had voor politiek. De meeste Jordanezen waren communist. De PvdA was meer de partij van de hoge heren en de bestuurders. Mijn moeder ging om met een Duitse hippie. Die nam ons mee naar Berlijn. Daar zagen we met eigen ogen de Muur en de gevolgen van het communisme. Dat bezoek zorgde ervoor dat mijn moeder en ik kozen voor de sociaal-democratie. Het is opvallend dat de mensen die destijds verkondigden dat het wel meeviel onder het communisme in de DDR en Noord-Korea, vaak dezelfde zijn die nu beweren dat de islam tolerant, vredelievend en vrouwvriendelijk is. Ik ben politicologie gaan studeren omdat ik meer achtergrond wilde krijgen. De Amsterdamse PvdA was destijds een vrijgevochten gezelschap, veel hippies en vrijgevochten types, kunstenaars met baarden. Nu zitten er opnieuw veel baarden in de partij, maar helaas wel de verkeerde baardmannen. De filmwereld trok me uiteindelijk meer dan de politiek. Ik zat nog wel een tijdje door toedoen van Felix Rottenberg in een culturele werkgroep van NietNix, een club die de partij wilde moderniseren. Maar tot 2004 was ik vooral slapend lid van de PvdA.”
Waarom werd u weer
politiek actief?
“Ik heb me in het debat gemengd na de moord op Theo van Gogh. Dat was voor mij het sein om weer aan politiek te gaan doen. Mijn belangrijkste drijfveer: ik wil blijven leven zoals ik leef in een land van vrijdenkers. Ik keer me tegen alles wat dat bedreigt of een monopolie op de waarheid claimt. Samen met de cabaretiers Hans Teeuwen en Vliegende Panter Diederik Ebbinge heb ik het Manifest voor de vrijheid van meningsuiting geschreven. Daarna ben ik doorgegaan om binnen de PvdA te ijveren voor deze zaak.”
Wouter Bos heeft u in
2006 gepolst voor een plaats op de kieslijst.
“Klopt. Maar ik wilde eerst mijn film afmaken. Ik vroeg me af of ik zou passen in de strakke fractiediscipline. Ik heb Wouter gewaarschuwd dat hij met mij een enorm risico liep voor het ontstaan van een eenmansfractie.”
Afgelopen voorjaar bedankte
u bijna als lid.
“Ik heb gezegd: als de partij tegen een voorstel om godslastering uit het Wetboek van Strafrecht te halen stemt, dan bedank ik. Daarna is de kwestie op de lange baan geschoven. Er is geen stemming geweest. Daardoor kan ik niet bedanken. Bovendien gaat de fractie gewoon voor afschaffing stemmen. De SP dient het voorstel niet meer in, omdat die geen politieke winst meer kan behalen. Maar iemand zal de zaak moeten aankaarten. Het is een belangrijke kwestie. Vrijheid van godsdienst is gewoon onderdeel van de vrijheid van meningsuiting.”
U blijft lid, maar
trekt u niet aan een dood paard?
“Nee. Ik ben gematigd optimistisch, je ziet de vrijzinnige krachten in de PvdA sterker worden. Het probleem is alleen: uit de partij komen tegenstrijdige geluiden. Je hebt aan de ene kant de normale sociaal-democraten, die staan voor feminisme, homorechten, mensen helpen om zich te ontworstelen aan knellende banden. En je hebt de gehersenspoelde, door irrationele ideologieën verblinde mensen, die hun verstand hebben verloren.”
U maakt deze stroming
uit voor reactionairen en nep-linksers.
“Jazeker. Deze reactionairen ondersteunen niet de allochtonen die willen emanciperen en meedoen aan de moderne samenleving. Deze nep-linksers ondersteunen eerder de instituties, de conservatieve moskeeorganisaties die dat juist tegenwerken. Dat noem ik betuttelracisme - omdat allochtonen zogenaamd zielig en hulpbehoevend zijn, worden ze klein gehouden door hun religieuze voormannen. En dat laat de partij toe.”
De multiculturele
vleugel is machtig. Kijk maar eens hoe lastig Wouter Bos het kreeg toen hij
pleitte voor meer polarisatie in het integratiedebat.
“Oud-links is beter georganiseerd dan de vrijdenkers. De conservatieven bezetten de machtsposities. Maar ze hebben geen argumenten en geen echte machtsbasis. De reactionairen kunnen zich alleen verweren met verdachtmakingen of schandelijke vergelijkingen met de Holocaust. Het gemiddelde lid denkt heel anders dan de partijtijgers, merk ik dagelijks. Als het debat wordt opengegooid, dan is de politiek correcte vleugel kansloos. Dan zal Job Cohen niets anders kunnen doen, dan zich duidelijker op het secularisme richten. Cohen is een charismatische stadsbestuurder, maar met een blinde vlek voor de islam. Hij moet wat meer luisteren naar Paul Scheffer en wat minder naar Milli Görüs. Hij moet vaker theedrinken met de moslim in de straat, en wat minder met de imam.”
Volgens uw
tegenstanders lijdt u aan islamofobie.
“Wartaal. Deze mensen hebben een verkeerd idee van racisme. Kritiek op de leer van de islam is geen discriminatie van moslims, net zo min als kritiek op de paus of het katholicisme discriminatie van Limburgers is. Racisme is racisme. Ook de islam heeft die trekjes. De Koran zegt gruwelijke dingen over Joden, vrouwen hebben geen gelijke rechten. Cohen vindt het goed dat een ambtenaar vanwege zijn overtuiging vrouwen geen hand geeft. Zou hij ook zo begripvol zijn als iemand als lid van de Ku Klux Klan vanuit zijn overtuiging zou weigeren om zwarten een hand te geven?”
Komt u door uw
politieke hobby nog toe aan een volgende film?
“De volgende film is een comedy over projectontwikkelaars, weer een heel ander wereldje dan de politiek maar minstens zo’n dankbaar onderwerp. Ik hoop een mooi beeld te kunnen filmen van de witte-wijnbrigade.”
PASPOORT
Geboren: 20 april 1964 in Amsterdam.
Opleiding: Middelbare school: Amsterdams Lyceum. Na één jaar afgebroken studies politicologie en (als ‘verstekeling’) sociologie aan de Universiteit van Amsterdam.
Loopbaan: Debuut als filmregisseur met Transit (1992). Andere bekende films zijn Simon (2004), Sextet (2007) en Vox Populi (2008).
Burgerlijke staat: Ongehuwd.
(Bron: AD Weekend, 25 oktober 2008)
Homepage: www.hetverraadvanlinks.nl
|
|