Door Carel Brendel

Eberhard van der Laan, minister van Prachtwijken, valt tot dusver op doordat hij de multiculturele problemen realistischer benadert dan zijn voorganger Ella Vogelaar. ‘Mijn hoofddoel is rust en beschaving in het integratiedebat”, zegt de PvdA-bewindsman vandaag (26 september) in een interview met de Volkskrant.

Dat is wel eens lastig, laat hij zich ontvallen. Want: “Elke dag liggen hier Kamervragen die reële problemen aan de orde stellen, maar bedoeld zijn om escalatie te creëren. Ik zie en lees dingen waarvan ik denk: dit is olie op het vuur. Maar ik kies altijd voor de-escalatie. Serieus op de problemen ingaan, constructief zijn, richting geven. Lastig, want veel mensen zitten in het integratiedebat niet op nuances te wachten.”

Uiteraard ging het in dit vraaggesprek ook over Geert Wilders en de PVV. Van der Laan beklaagt zich erover dat de lange lijst met vragen over de kosten van de immigratie ‘de verkeerde focus’ hadden ‘en waarschijnlijk het verkeerde motief, althans een onzuivere context’.

Wilders communiceert niet met de Kamer of het kabinet, oordeelt Van der Laan. “Ik heb nog altijd het misschien naïeve vertrouwen, dat als ik met hem in debat kom, het kan lukken hem ook echt aan het praten te krijgen. Dat hij dan niet alleen als een stalinorgel op mij staat te vuren, om over mij heen indruk te maken op zijn volk. Maar zoals het nu gaat, denk ik dat Wilders het probleem-Wilders zelf oplost.”

Op welke manier, vragen de twee interviewers. Antwoord: “Implosie. Neem het voorstel voor de hoofddoekjesbelasting. Het wordt steeds doller.”

Of Wilders zijn eigen probleem oplost, valt nog te bezien. In een vorig blog was ik niet bepaald gecharmeerd van Wilders’ optreden tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen en zijn onzinnige en onproductieve, door veel mensen niet begrepen voorstel voor de ’kopvoddentax’. De eerste peilingen van Maurice de Hond stelden een lichte neergang vast. Met de affaire rond Hero ‘Drinkman’ hebben de media nu ook het eerste PVV-relletje in de personele sfeer. Maar het blijft natuurlijk de vraag of dit alles werkelijk leidt tot de door Van der Laan voorspelde implosie.

En dan? Stel dat de PVV inderdaad implodeert. Zijn dan alle problemen van de multiculturele samenleving opeens bij toverslag opgelost? Natuurlijk niet. Hier sprak niet Eberhard de Realist, maar Eberhard de Wensdenker. Eberhard de Partijman, die eventjes werd bevangen door een aanval van Vogelarisme.

De veenbrand rond de drie i’s - islam, immigratie en integratie - smeult nu al zo’n dertig jaar. Het is een komen en gaan van partijen die het onderwerp aan de orde stelden maar vaak al snel implodeerden. Deze ‘tegenpartijen’ werden buiten de orde gesteld door de gevestigde politiek en fanatiek bestreden door de ‘antiracistische’ beweging. Ondertussen werden de zorgen en de onvrede van de kiezers eveneens buiten de orde geplaatst, met het gevolg dat de veenbrand steeds opnieuw oplaaide.

Het probleem-Janmaat loste zich vanzelf op door implosie. De piepjonge Socialistische Partij voorkwam een voortijdige implosie door haar kritiek op islam en immigratie in te slikken. De gevestigde orde haalde opgelucht adem, in de veronderstelling dat met het verdwijnen van Janmaat ook de multiculturele problemen waren opgelost.

In 2002 werd het establishment verrast door Pim Fortuyn. Volkert van der Graaf ruimde het probleem uit de weg. Daarna loste de LPF zelf het resterende LPF-probleem op. De gevestigde politiek kon weer achterover gaan leunen in de waan dat het ergste achter de rug was. Of zoals ik in maart 2008 terugblikte: “Na de Fortuyn-revolutie van 2002 verkeerde de PvdA in een shocktoestand. Het was het moment om af te rekenen met het verstarde multiculturalisme in zijn partij, om de goedpraters van religieuze intolerantie en shariapraktijken uit de tempel te drijven. Wouter Bos boekte in 2003, dankzij de implosie van de LPF, een fraaie verkiezingsoverwinning. Helaas, hij deed er niets mee, gaf geen richting aan een hervorming van de partij, en gaf de verschrikte multiculti’s de gelegenheid om hun oude stellingen weer te betrekken.”

Bij de Kamerverkiezingen van 2006 hielden PvdA, CDA en VVD de drie i-thema’s zorgvuldig buiten de campagne, een soort multiculturele kartelvorming. VVD-leider Mark Rutte ondervindt nog steeds de nadelige gevolgen van deze strategische misgreep. De grote partijen gaven Wilders daarmee de ideale springplank voor een door bijna niemand voorspelde verkiezingsoverwinning.

Ondertussen maakten we nog de bijna-implosie mee van de beweging van Rita Verdonk. Implosies genoeg, maar één ding staat vast. Na een eventuele implosie van Wilders, zal er een nieuwe tegenpartij opstaan. Wilders is namelijk niet de oorzaak, maar het gevolg van de problemen.

De afgelopen dagen is nogal lacherig gedaan over Kamervragen van de PVV’er Martin Bosma. Maken de Wilderianen zich ook al druk over de vraag wanneer Grote Smurf de sharia invoert? Volkskrant-columniste Amanda Kluveld nam als een van de weinigen de moeite om de bewuste kinderprogramma’s te bekijken. Haar conclusie is dat de publieke omroep zich inderdaad schuldig maakt aan kritiekloze propaganda voor de islam.

Zouden ‘progressieve’ Nederlandse kijkers het pikken als evangelische christenen onbelemmerd propaganda konden maken via de schooltelevisie van Teleac? Waarschijnlijk niet. Maar zodra het gaat om reli-propaganda namens de islam, verdwijnen opeens alle kritische vermogens. Zie de affaire-Tariq Ramadan. Zie ook de talloze gevallen van zelfislamisering, van bij voorbaat wijken voor de wensen van de orthodoxe islam, die zich niet wil schikken in onze vrije en seculiere samenleving. Daar liggen de problemen. Ze worden niet veroorzaakt maar aangekaart door Wilders; zoals ze werden aangekaart door zijn voorgangers en zullen worden aangekaart door zijn opvolgers.

Van der Laan is aangesteld om de gigantische problemen rond immigratie, integratie en een vaak intolerante en de integratie verhinderende islam op te lossen. Als hij die onderwerpen serieus aanpakt, verdwijnt niet alleen het probleem-Wilders, maar komt er misschien ook een einde aan de voortgaande implosie van de PvdA.

Geplaatst op 26 september 2009