Door Carel Brendel

Stel dat je als publieke omroep onder vuur ligt van allerlei politieke partijen, die vinden dat er flink moet worden bezuinigd en dat het aantal tv-netten drastisch kan worden teruggebracht. Stel bovendien dat je als publieke omroep voortdurend het verwijt krijgt dat je eenzijdig links bezig bent - dat je documentaires en praatprogramma’s tendentieus zijn en weinig met journalistiek te maken hebben.

Wat doe je in zo’n geval als programmamaker? Je kunt je stinkende best doen om objectieve, goed onderbouwde, niet-tendentieuze journalistiek te bedrijven. Daarmee haal je de bodem weg onder de verwijten van je tegenstanders.

Je kunt er ook voor kiezen om je vijanden pikzwart te maken. Maar daarmee versterk en bevestig je natuurlijk wel de kritiek dat je tendentieuze programma’s maakt die weinig met journalistiek te maken hebben - met als gevolg dat politici en kiezers straks nog meer argumenten in handen krijgen om de publieke omroep weg te bezuinigen.

Kees Driehuis, eindredacteur van Zembla, het documentaireprogramma van Vara en NPS, heeft duidelijk voor die tweede koers gekozen. ‘Wilders, profeet van de angst‘ was de titel van een zeer eenzijdige reportage, die de Nederlandse kijkers gisteravond (25 april) kregen voorgeschoteld. Via Twitter barstte direct een golf van kritiek los, die in de loop van vandaag aanzwelde op diverse weblogs.

Driehuis verdedigde zich vanmiddag op Radio 1 tegen de aanvallen. Hij sprak zonder blikken of blozen van een ‘topuitzending’ en maakte zich er van af met de leugen, dat het ging om ‘voorspelbare reacties uit altijd hetzelfde kamp’. Daarmee suggereerde hij min of meer dat alleen de verstokte Wilders-aanhang klaagde over de documentaire.

Opvallend is echter dat juist niet-PVV-aanhangers zich dood ergerden aan de uitzending, die terecht wordt vergeleken met de beruchte Zembla-documentaire over Ayaan Hirsi Ali. Op 11 mei 2006 werden voornamelijk bekende bekende feiten hijgerig en suggestief door Zembla ’onthuld’ met als enige doel het islamkritische VVD-Kamerlid zwaar te beschadigen.

Dit keer werd feitelijke kritiek op Wilders dermate vermengd en vervormd tot agitprop dat kijkers met gezond verstand het niet meer trokken. Journalist Kustaw Bessems (De Pers), razend internetfenomeen Bert Brussen (Geen Stijl, De Jaap) en GroenLinks-leider Femke Halsema, beslist geen Wilders-adepten, verbaasden zich collectief over de wanprestatie van Zembla. De tweet van Halsema was dodelijk: “Zag gisteren deel Zembla over Wilders: maakt vooroordelen over publieke omroep waar. Tendentieus, heeft weinig met journalistiek te maken.”

De hooghartige Driehuis begreep niet wat Halsema bedoelde met ‘tendentieus‘. De zelfde arrogantie was zichtbaar in de uitvluchten en leugens, waarmee Zembla zich in 2006 verdedigde tegen de onderbouwde kritiek op de Ayaan-documentaire.

Driehuis gedraagt zich als een paniekerige matroos van een zinkend schip. In plaats van mee te helpen met hozen slaat hij nog wat extra gaten in de romp met als gevolg dat het vaartuig met al zijn opvarenden nog sneller naar de haaien gaat.

Geplaatst op 26 april 2010