Door Carel Brendel

Het is vandaag (7 mei) nog maar 21 nachtjes slapen, maar er blijft verwarring bestaan rond de twee islamcongressen op 29 mei in Amsterdam. Vast staat dat de organisatie Dar al-’Ilm op die dag haar tweede Nationaal Islam Congres houdt - een reprise van het eerste islamcongres, dat vorig jaar in de hoofdstedelijke Apollohal werd georganiseerd en de nodige publiciteit trok. Inmiddels maakt de Federatie van Islamitische Organisaties in Nederland (FION) bekend dat haar congres op zaterdag 29 mei zal plaatsvinden in het Mövenpick Hotel in Amsterdam.

Op de website van het Nationaal Islamcongres is vanmorgen een sprekerslijst gepubliceerd. Uit het buitenland komt onder anderen Bilal Philips, die vorig jaar al de gelovigen toesprak in de Apollohal. Bekende namen uit eigen land zijn de salafist Suhayb Salaam, de prediker Abdul-Jabbar van de Ven en de imam Bahaeddin Budak. Actualiteitenrubriek EénVandaag werkt mee aan de debatten. Verder zal de rapper Ali B. zijn opwachting maken en een 'verrassende samenvatting' geven van het geheel.

Op de site is verder een merkwaardige ‘rectificatie’ geplaatst. Dar al-’Ilm rectificeert daarin namelijk niet zichzelf, maar de onjuiste informatie van anderen. De tekst is als volgt: “Onlangs is er een onnodige commotie en verwarring ontstaan rondom een berichtgeving in de media omtrent een islamcongres die in verband wordt gebracht met de Moslimbroederschap. Deze zou eind mei in de RAI door de FION georganiseerd worden. Woordvoerders namens de FION zouden dit ook gemeld hebben.

Dar-al-’Ilm is de organisator van het Nationaal Islam Congres in de RAI en heeft dit bericht ook via de media moeten vernemen. Wij zijn echter niet bekend met een daadwerkelijk plaatsvinden van een ander islamcongres in de RAI. Door de verwarring is er een onjuist verband gelegd met het Nationaal Islam Congres in de RAI en wij hopen dat dit wordt gerectificeerd. Wij vinden het kwalijk dat de media niet eerst navraag heeft gedaan bij ons. Wij distantiëren ons dan ook van de negatieve publiciteit en suggestieve berichtgeving. Ondanks de veroorzaakte verwarring, die hopelijk zal worden weggenomen, werken wij er hard aan om u een mooi, inspirerend en positief congres te kunnen aanbieden.”

Het is een merkwaardig verwijt aan de media. Als Ajax een open dag aankondigt, gaan journalisten immers geen navraag doen bij Feyenoord. De verwarring is dan ook in de eerste plaats ontstaan door de organisatie, die als eerste naar buiten trad met een islamcongres, de Federatie van Islamitische Organisaties in Nederland (FION).

Deze FION heeft zelf geen website, maar kondigde begin april op de website van de Federation of Islamic Organisation in Europe (FIOE) aan een islamconferentie te zullen organiseren in samenwerking met de International Support Organisator (ISO). De islamgeleerden zouden van 28 tot en met 30 mei bijeenkomen in Amsterdam. De op de FIOE-site aangekondigde sprekerslijst verschilt totaal van de vandaag gepubliceerde namenlijst van Dar-al-’Ilm.

Over dit FION-congres schreef ik een weblog op 14 april. Daarin meldde ik dat het om een congres van de Moslimbroeders gaat. Volgens antwoorden van ex-minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst heeft de Moslim Broederschap zich op Europees niveau georganiseerd via de FIOE, waarbij de Nederlandse FION is aangesloten. De Amerikaanse website The Global Muslim Brotherhood Daily Report meldde bovendien op 13 april dat een flink aantal buitenlandse gasten banden heeft met de Broederschap.

Ook de Nijmeegse religiewetenschapper Martijn de Koning berichtte al op 11 april over de conferentie. De onderzoeker benadrukte daarbij de diversiteit van de Moslim Broederschap, die in Europa haar doelen langs geweldloze weg probeert te bereiken. “Het is merkwaardig dat een andere tak van de Moslim Broederschap wordt verwaarloosd in de meeste nieuwsberichten en analyses. De afsplitsing van deze tak (hoewel niet meer verbonden met enige tak van de Moslim Broeders) verdient naar mijn mening veel meer aandacht dan de veronderstelde band tussen de FIOE en de Moslim Broederschap. Misschien schrijft ik daar in de toekomst meer over.”

De berichtgeving kwam in een stroomversnelling door het jongste jaarverslag van de AIVD, waarin de Moslim Broeders uitdrukkelijk worden genoemd. Het is volgens de veiligheidsdienst voorstelbaar dat hun orthodoxe interpretatie van de islam op gespannen voet komt te staan met de beginselen van de democratische rechtsorde. In eerdere rapporten maakte de veiligheidsdienst zich al zorgen over niet-gewelddadige 'neoradicale' islambewegingen, waaronder het salafisme en de Moslim Broeders. De Telegraaf berichtte over het congres gevolgd door andere media. De PVV, daarbij gesteund door VVD, SGP en CDA, vroeg een spoeddebat aan.

Vanuit de FION werd sindsdien spaarzaam vernomen. De Volkskrant meldde op 22 april dat de uitgenodigde hoogleraren Ruud Peters en Wasif Shadid de organisatoren niet kenden en de conferentie niet zouden bijwonen. Diezelfde dag beklaagde initiatiefnemer Jacob van der Blom, voorzitter van de bij de FION aangesloten stichting Ontdek Islam, zich over de negatieve publiciteit. Merkwaardig genoeg staat op dit moment zijn eigen FION-congres niet aangekondigd op de site Ontdek Islam, maar wel het concurrerende (?) Nationaal Islam Congres van Dar-al- ‘Ilm.

FION-voorzitter Yahia Bouyafa schreef die dag een bijdrage op website Wereldjournalisten. Daarin bevestigde hij de samenwerking met de International Support Organisation. “Dit congres zal plaatsvinden op 29 en 30 mei in de RAI in Amsterdam.”

Veel helderheid verschafte evenmin een bericht van de Nederlandse Islamitische Omroep. Daar meldt ISO-voorzitter Salem al-Shammari, dat de bekende islamgeleerde Yusuf-al-Qaradawi geen leider is van de ISO en dat de Moslimbroeders niet aanwezig zullen zijn in Amsterdam. Over deze Al-Shammari is verder niets bekend. Tijdens een conferentie in Koeweit in 2008 trad Al-Qaradawi overigens op als voorzitter van de ISO, zo blijkt uit de officiële website van de emir van Koeweit.

Rita Verdonk zorgde met Kamervragen voor nog meer verwarring. ’Bent u bekend met het feit dat de radicale sjeik Yusuf al-Qaradawi uit Qatar hierbij aanwezig is?’ vroeg de leidster van Trots aan de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. Het antwoord hierop zal ’nee’ zijn, want de komst van de islamgeleerde is nergens aangekondigd.

Daarna werd het doodstil rond de FION-conferentie. Zo stil dat ik me begon af te vragen of de door Bouyafa aangekondigde islamconferentie nog wel zou doorgaan. Op de website van Martijn de Koning staan vandaag echter meer details. De conferentie duurt niet meer, zoals de FION in april aankondigde, drie dagen maar slechts één dag. Plaats van handeling is niet meer de RAI, zoals Bouyafa schreef op Wereldjournalisten, maar het Mövenpick Hotel in Amsterdam. De conferentie zal bestaan uit een aantal rondetafelgesprekken met diverse moslim- en niet-moslimprominenten uit het binnen- en buitenland.

Geplaatst op 7 mei 2010