FION-voorzitter Yahia Bouyafa ontkent alle banden met de Moslimbroederschap. Eind mei organiseert zijn organisatie een internationaal islamcongres, waarop volgens Amerikaanse broederschapswatchers diverse gasten met nauwe banden met de Moslimbroederschap zullen verschijnen. Een van de deelnemers is in 2003 uitgezet door de Amerikaanse regering.

Door Carel Brendel

De International Support Organization en de Federatie Islamitische Organisaties Nederland (FION) organiseren van 28 tot 30 mei in Amsterdam een wetenschappelijke conferentie over de islam. De bijeenkomst wordt aangekondigd op de website van de Federation of Islamic Organizations in Europe (FIOE), waarbij de FION is aangesloten.

De internationale Moslimbroederschap heeft zich op Europees niveau georganiseerd via deze FIOE, meldde minister Guusje ter Horst op 1 mei 2009 in antwoord op aanvullende Kamervragen van de VVD’ers Paul de Krom, Fred Teeven en Laetitia Griffith. VVD, SP en PVV hadden vragen gesteld naar aanleiding van de aangekondigde bouw van een moskee door de FION in de Amsterdamse wijk Slotervaart.

De titel van de conferentie luidt ‘Islam in Holland - Meditating on the Present and Future Horizons’. De conferentie wil een positieve dialoog bevorderen tussen moslims en Nederlandse politieke, intellectuele en religieuze activisten. Zo hoopt men helderheid te scheppen en misverstanden weg te nemen rond controversiële onderwerpen rond moslims. Het is de bedoeling dat er een slotverklaring komt genaamd ‘Document of Diverse Consensus’.

Opvallend in de aankondiging op de FIOE-site is de foutieve spelling van de uitgenodigde wetenschappers uit Nederland. De Tilburgse hoogleraar Wasif Shadid wordt gespeld als Wassef Shedid. Zijn Leidse collega Sjoerd van Koningsveld heet hier Peter van Koningsfeld. Verder is er sprake van de Leidse professor Terboch, waarmee vermoedelijk de godsdienstsocioloog Meerten ter Borg wordt bedoeld.

Raadselachtig is ook ‘professor Rod Peter - University of Amsterdam’. Waarschijnlijk gaat het hier om prof. Ruud Peters, hoogleraar islamitisch strafrecht. Tijdens een PvdA-studiebijeenkomst over de ‘liberale islam’ in september 2007 verbijsterde Peters zijn gehoor. Hij keek namelijk uit naar de dag dat de eerste moslima in boerka het Nederlandse parlement zou binnentreden.

Over de buitenlandse genodigden geeft The Global Muslim Brotherhood Daily Report (GMBDR) meer informatie. Dit is een Amerikaanse website die informatie verzamelt en publiceert over de Moslimbroederschap, een netwerk van fundamentalistische moslimorganisaties. Deze Broederschap is overigens geen strak georganiseerde beweging, maar kent - in de formulering van Ter Horst - ‘een veelheid aan nationale en lokale bewegingen met verschillende doelstellingen, die naar tijd en plaats verschillen'.

De AIVD heeft geen concrete aanwijzingen dat de FION en de FIOE een risico vormen voor de nationale veiligheid. Eerder maakte de veiligheidsdienst overigens een rapport over neo-radicale moslimgroepen zoals de salafisten en de Moslimbroederschap. Deze bewegingen, vooral het salafisme maar in mindere mate ook de Moslimbroeders, kunnen door hun isolationisme en het afwijzen van integratie op termijn de Nederlandse rechtsorde bedreigen, oordeelde de AIVD in oktober 2007.

Individuele Moslimbroeders worden geassocieerd met Al Qaida, maar de meeste groeperingen keren zich tegen terroristisch geweld in Europa en Verenigde Staten. Yusuf al-Qaradawi, die beschouwd wordt als de geestelijk leider van de Moslimbroeders, veroordeelde onlangs nog de Tsjetsjeense terreuraanslagen op de metro in Moskou. Hij steunt wel terrorisme in Israël en hield begin 2009 antisemitische haatpreken op de tv-zender Al Jazeera.

De International Support Organisation, de organisator van het Amsterdamse islamcongres, heeft volgens het GMBDR-artikel diverse banden met de Moslimbroederschap. Voorzitter van deze ISO is genoemde Al-Qaradawi, die trouwens ook voorzitter is van de European Council for Fatwa and Research (ECFR), een FIOE-organisatie die religieuze richtlijnen geeft aan Europese moslims. Een centrale figuur in de ISO is algemeen secretaris sjeik Salman Bin Fahd Al Ouda, een voormalige sympathisant van Bin Laden die zich de laatste jaren wat gematigder opstelt.

Twee conferentiegangers zijn lid van de Europese fatwaraad ECFR. De in Canada wonende Jamal Badawi was in december de hoofdgast op een mede door de FION georganiseerde mentorcursus voor bekeerlingen. Een ander ECFR-lid is de in Qatar wonende Ali al Kardaghy. Twee deelnemers zijn verbonden aan de Union des Organisations Islamiques de France (UOIF), de Franse tak van de FIOE. Daarnaast komen er twee vertegenwoordigers van het ministerie van islamitische zaken van Koeweit. De GMDBR noemt tenslotte de Soedanees Gaafar Al Sheikh Idrees, die in 2003 het land werd uitgezet door de Verenigde Staten.

FION-voorzitter Yahia Bouyafa heeft dus een uitgelezen gezelschap verzameld voor zijn conferentie in Amsterdam. Bouyafa kwam eerder in het nieuws als veelvuldig procederende bestuurder van de Nederlandse Moslim Omroep (NMO). Hij was enige tijd voorzitter van de Contact Groep Islam, een overlegorgaan met de Nederlandse overheid. In december 2009 ontkende Bouyafa in de Volkskrant dat hij banden heeft met de Moslimbroederschap. Kort daarna onthulde hij dat de FION-moskee in Slotervaart wordt gefinancierd door de Qatar Foundation, een fonds dat wordt voorgezeten door de echtgenote van de emir van Qatar.

Bouyafa deed in 2005 samen met de toenmalige moskeebestuurder en latere PvdA-politicus Ahmed Marcouch een poging om de omstreden Yusuf al-Qaradawi naar Nederland te halen. Burgemeester Job Cohen wees de subsidieaanvraag af. De komst van de FION-moskee is verwelkomd door het dagelijks bestuur van stadsdeel Slotervaart, dat werd voorgezeten door Marcouch. In een raadsdebat vond Cohen het niet nodig om onderzoek te doen naar de financiering van deze moskee.

Update: In het Jaarverslag 2009 schenkt de AIVD ook aandacht aan de Moslimbroederschap. De passage hierover luidt als volgt: "De Moslimbroederschap is een politiek-islamitische beweging die internationaal en hiërarchisch is georganiseerd. De Moslimbroederschap streeft naar een ‘herislamisering’ van de moslimgemeenschap in Europa volgens (ultra)orthodoxe leer, waarbij de islam leidend moet zijn in alle aspecten van het leven. Moslims in Europa moeten vasthouden aan hun islamitische identiteit.

De Moslimbroederschap in Nederland deelt deze doelstellingen. Om deze te realiseren probeert de Moslimbroederschap zoveel mogelijk invloed te verwerven binnen de Nederlandse moslimgemeenschap. Hiertoe richten zij moskeeën en tal van verenigingen op en organiseren zij conferenties en bijeenkomsten. Daarnaast bouwt de Moslimbroederschap actief aan een netwerk van contacten binnen de politiek, de overheid en het maatschappelijke middenveld. Op deze wijze wil de Moslimbroederschap de belangen van de Nederlandse moslimgemeenschap behartigen.

Hoewel de Moslimbroederschap vooral lijkt te streven naar het creëren van een moslimvriendelijk klimaat in Europa, is het voorstelbaar dat de zeer orthodoxe interpretatie van de islam op gespannen voet komt te staan met de beginselen van de democratische rechtsorde." Een link naar het volledig jaarverslag is hier.

Tenslotte dit: de foutieve spelling van de namen van de Nederlandse deelnemers aan de conferentie heeft te maken met de ingewikkelde transcriptie van Nederlandse namen in het Arabisch, die vermoedelijk weer fonetisch in het Engels zijn omgezet.

Geplaatst op 14 april 2010

Update: 20 april 2010