Door Carel Brendel

De afgelopen kerstvakantie leverde ons de gebruikelijke overdosis aan cabaretiers. Het viel niet mee om zo’n grote hoeveelheid grappenmakerij te verstouwen.

Om de trek niet bij voorbaat te bederven, sloeg ik Claudia de Breij over op Eerste Kerstdag. Helemaal geen zin had ik de volgende avond in de flauwe grappen van Hans Sibbel, het allerergste onderdeel van het verschrikkelijke duo Lebbis & Jansen, dat vele jaren achtereen de oudejaarsavond heeft verziekt.

Daarna was het op Derde Kerstdag aangenaam om de wedergeboorte van Herman Finkers mee te maken. Zonder snor en na zeven jaar afwezigheid wegens ziekte was de man uit Almelo bedachtzamer en beschouwelijker geworden dan vroeger. Toch blijf ik lachen om zijn droge humor en zijn goed getimede woordspelingen, waarbij hij ook de spot durfde te drijven met zijn eigen ziekte.

Hilarisch was zijn beschrijving van de carnavalsoptocht in een Twentse buurtschap. Toch begon ik tegen het einde van Finkers’ voorstelling steeds vaker op de klok te kijken. Zijn theatervoorstelling Na de Pauze duurde gewoon een half uur te lang.

Een week later (2 januari) kregen we de laatste solovoorstelling van Theo Maassen te zien. De verwachtingen waren hooggespannen. Maassen is een groot komiek en geldt als een van de weinige politiek niet-correcte cabaretiers.

In het begin maakte hij me inderdaad een paar keer aan het lachen. Maar halverwege de avond begon ik genoeg te krijgen van steeds weer dezelfde grappen over poep of seks of een combinatie van deze twee.

Los van de extreme grappen dreef de show van Maassen, die zo graag het burgerdom tart, gevaarlijk weg naar het burgerdom. Al provocerend en shockerend kon hij niet maskeren dat hij is overgestapt naar het overvolle kamp van de risicomijdende politiek correcte cabaretiers. De voormalige onruststoker zet zich samen met de burgerij af tegen onruststokers als Pim Fortuyn, Theo van Gogh, Ayaan Hirsi Ali, Rita Verdonk en Geert Wilders. Maassen ontpopte zich als een inhoudsloze en smakeloze grappenmaker.

Jan Jaap van der Wal hoeft niet meer door de mand te vallen. Het is een raadsel waarom deze man voor de tweede keer mocht opdraven als de grote oudejaarsconferencier van de publieke omroep. Wat Wim Kan ooit kon, konden in de jaren na zijn afscheid alleen Youp van ‘t Hek en Freek de Jonge. Van der Wal daarentegen kan het gewoon niet.

Van der Wal hoopte dat de kijkers al zappend bij zijn programma zouden belanden. Bij mij gebeurde precies het ongekeerde. Het duurde niet lang of ik begon aan een rondje zinloos zappen en zenders zoeken. Om tenslotte uit te komen bij SBS6 in het slot van de oudejaarsconference van Guido Weijers, die één grote verdienste heeft: hij is een stuk leuker dan Van der Wal.

De aangename verrassing kwam op Nieuwjaarsdag met de conference van Freek de Jonge. In dit geval ging ik sceptisch en afwachtend voor de buis zitten, vastbesloten om weg te zappen als Freeks show zou ontaarden in prekerige correctheid. En zie: het wonder gebeurde. Hij bracht me regelmatig aan het lachen, vanaf het begin toen hij zijn Volendamse publiek verwelkomde op de klanken van BZN.

Zelfs de grapjes over de obligate doelwitten Geert en Rita waren dit keer te verteren. Als De Jonge seksueel getinte grappen maakt, is hij honderd keer leuker en subtieler dan Maassen.

Het hoogtepunt van de show kwam toen Freek ging voorlezen uit de betuttelende adviezen die de overheid geeft voor gedrag bij rampen en aanslagen. Op dergelijke momenten is de oude meester nog altijd onnavolgbaar.

Mijn winnaar van de afgelopen cabarettiendaagse is dus Freek de Jonge. Het geeft te denken dat de rest nog steeds niet kan tippen aan een veteraan, die al drie keer over zijn hoogtepunt is geweest.

Geplaatst op 3 januari 2009