Door Carel Brendel

Na de moord op Theo van Gogh in november 2004 betuigde koningin Beatrix natuurlijk haar medeleven met de slachtoffers. In de ogen van de majesteit ging het daarbij niet om de familie van de op straat afgeslachte columnist en cineast. De koninklijke zorgen strekten zich daarentegen wel uit tot de bezoekers van het multiculturele jongerencentrum Argan in Amsterdam-West, die in haar ogen kennelijk het zwaarst getroffen waren door de brute moordpartij.

Waarom uitgerekend Argan? De suggestie zal ongetwijfeld zijn gedaan door burgemeester Cohen of een van zijn adviseurs. Het is natuurlijk de vraag of zij wisten dat Argan in augustus 2003 een van de organisatoren was van een protestdemonstratie op het Mercatorplein. Aanleiding was de dood van Driss Arbib, die zwaaiend met een mes door een politiekogel was getroffen. De door extreemlinkse organisaties opgezette betoging tegen politiegeweld en discriminatie liep na een opruiende toespraak van de trotskiste Miriyam Aouragh uit op plunderingen van vele winkels in de buurt.

Mohamed Azahaf, de toenmalige woordvoerder van Argan, sprak roerende woorden tegen de ouders van Van Gogh tijdens een herdenkingsbijeenkomst in Hotel Arena. Echt een strijder tegen onverdraagzaamheid, zoals koningin Beatrix ze graag ziet.

De kritische islamwatcher Bernadette de Wit was minder enthousiast over de jongerenwerker, zo liet ze begin 2006 weten op de website van de hoofdstedelijke PvdA. Volgens haar was Azahaf een van de aanstichters van baldadig gedrag van Marokkaanse jongeren tijdens een bezoek aan Herinneringscentrum Westerbork.

De veelbevlogen jeugdwerker had in die tijd ook een eigen website (moaz.web-log.nl), wat door Azahaf werd ontkend. Behalve De Wit hadden echter nog twee getuigen zijn teksten gelezen. Een van zijn blogs sloot deze strijder voor verdraagzaamheid af met: “Moge Allah de vijand van de islam vernietigen zoals hij al jaren gedaan heeft.” PvdA-voorman Ahmed Marcouch wilde bij de bestrijding van de radicalisering in het stadsdeel Slotervaart gebruik maken van de diensten van deze jeugdwerker. Goed, dat alles gebeurde na de moord op Theo van Gogh. Maar de koningin had ook al in 2004 in elk geval een feilloze antenne voor wat er leeft in de multiculturele samenleving.

Koningin Beatrix heeft zich met hart en ziel verbonden met het multiculturalisme, dat na haar troonsbestijging werd omarmd door de Nederlandse politieke en culturele elites. Het bezoek aan de ’slachtoffers’ van jongerencentrum Argan was geen incident. Weekblad HP/De Tijd schreef in april 2005 een coverstory over het multiculti-koningshuis.

In mijn boek Het verraad van links heb ik een heel hoofdstuk gewijd aan dit fenomeen. Beatrix heeft bereikt dat voormalige republikeinen nu als ’hermelijnvlooien’ aanschurken tegen het koningshuis, terwijl Geert Wilders zich ondanks zijn rechtse achterban kan veroorloven om harde kritiek te leveren op de majesteit. De legendarische drie-eenheid God, Nederland en Oranje is onder Beatrix vervangen vervangen door de trits Links, Multiculti en Oranje.

In juni 2006 stemde Beatrix er mee in dat imams haar niet de hand hoefden te schudden tijdens een bezoek aan een moskee in Den Haag. Het ging om de viering van het 50-jarig bestaan van de Mobarak Moskee, de eerste moskee in Nederland, gebouwd door de ‘vrijzinnige’ Ahmaddiyya moslims. Beatrix paste haar gedrag echter niet aan bij deze vrijzinnigen, maar capituleerde al bij voorbaat ‘uit respect voor het moslimgeloof’ voor de wensen van eventuele orthodoxe gasten.

Tegen deze achtergrond is het niet verwonderlijk dat de koningin vandaag in Utrecht aanwezig is op de bijeenkomst In vrijheid verbonden, een ontmoeting van religies en levensbeschouwingen in het kader van ‘samen leven in wederzijds respect’. Ze wordt vergezeld door minister van justitie Ernst Hirsch Ballin, de CDA-politicus die het niet erg vond dat tekenaar Gregorius Nekschot in gevangenisschap werd verbonden na klachten van de salafistische godsdienstfanaat Abdul-Jabbar van de Ven.

‘De bijeenkomst wordt georganiseerd om de waarde en rijkdom van de levensbeschouwelijke en religieuze verscheidenheid in Nederland te benadrukken en te benutten”, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst.

Tijdens dergelijke bijeenkomsten worden door religieuze leiders prachtige verklaringen afgelegd. Ook het Humanistisch Verbond doet mee, want de kerk zonder God wil maar al te graag erkenning door de echte kerken. Bijzonder voor de bijeenkomst van vandaag is het grote aantal moslimclubs, dat zijn opwachting maakt in Utrecht. Maar liefst tien van de twintig deelnemende organisaties zijn islamitisch, maar dat heeft wellicht te maken met de enorme verdeeldheid in deze kring.

Opvallend is verder de aandacht op de website voor het Tweeluik religie en publiek domein, een door seculier denkende mensen betwiste publicatie van minister Guusje ter Horst (PvdA) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Het is daarom begrijpelijk dat de koninklijke aanwezigheid bij het zweverige reli-feestje door velen wordt gezien als een nieuwe aantasting van de scheiding tussen kerk en staat.

Binnen in het Academiegebouw van de Utrechtse Universiteit gaat het over respect, verdraagzaamheid en vrijheid. Loze en vaak met elkaar in tegenspraak verkerende begrippen, want waarom zou ik respect hebben voor religies die zelf onverdraagzaam zijn en geen enkel respect tonen voor de vrijheid van anderen?

Beatrix voelt zich ongetwijfeld als een vis in het water tussen de mooie woorden en toespraken. De scheiding tussen kerk en staat staat op de tocht, maar de scheiding tussen zweverige verhalen en de dagelijkse werkelijkheid blijft keurig in stand.

Geplaatst op 25 januari 2010